Besteci
Vincenzo Bellini: Catania'dan Paris'e
Bellini'nin kısa hayatı dokuz durakta: Catania'da müzisyen bir aile, Napoli'ye burs, Milano operaları, memlekete dönüş ve Paris yakınlarında erken bir ölüm.
Konser için yer ayırtın ↗Catania'da müzisyen bir aile
Vincenzo Bellini, Kasım 1801'de Catania'da yedi çocuğun en büyüğü olarak dünyaya geldi. Hem dedesi hem de babası orgcu ve öğretmendi; müzik ailenin mesleğiydi: dedesi 1767'den beri Catania'da orgcu ve öğretmen olarak çalışmıştı. 1816'dan sonra Bellini dedesiyle birlikte yaşadı; ilk derslerini ondan aldı ve genç yaşta beste yapmaya başladı. Çocukluk dehasına dair bazı hikâyeler muhtemelen efsanedir, ancak ev ortamı ve dersler iyi belgelenmiştir.
Memleketinden bir burs
Ailesi onu Napoli'ye göndermeyi göze alamadı, bu yüzden şehir devreye girdi. Mayıs 1819'da Catania'nın ileri gelenleri, vilayetin yeni yöneticisi ve eşinin başvurması için teşvik etmesinin ardından, Napoli'deki Real Collegio di Musica'da eğitim görmesi için oybirliğiyle dört yıllık bir burs bağladı. O yılın Temmuz ayında, nüfuzlu kişilere hitaben yazılmış tavsiye mektuplarıyla evinden ayrıldı ve önündeki sekiz yıl boyunca Napoli'de yaşayacaktı.
Napoli ve ilk operalar
Konservatuvarda Napolili ustaları ve Haydn ile Mozart'ın orkestra eserlerini inceledi ve ömür boyu dostu ve ilk biyografisini yazacak kişi olacak Francesco Florimo ile tanıştı. İlk operası Adelson e Salvini, konservatuvar için yazıldı ve tamamı erkek öğrencilerden oluşan bir kadroyla sahnelendi; o kadar beğenildi ki bir yıl boyunca her pazar icra edildi. Bir sonraki operası Bianca e Gernando, 30 Mayıs 1826'da Teatro di San Carlo'ya ulaştı ve başarı kazandı.
Milano ve Il pirata
Bellini daha sonra La Scala için yazmak üzere Milano'ya gitti. İlk kez 27 Ekim 1827'de orada sahnelenen Il pirata onun çıkış eseri oldu: Milano sezonunda salonu on beş kez doldurdu ve 1828'de Viyana ile Napoli'deki temsillerin ardından adı duyulmaya başladı. Bu aynı zamanda, başlıca yaratıcı ortağı hâline gelecek libretto yazarı Felice Romani ile ilk işbirliğiydi.
1831: iki başyapıt
La sonnambula, 6 Mart 1831'de Milano'daki Teatro Carcano'da Giuditta Pasta'nın Amina, Giovanni Battista Rubini'nin Elvino rolüyle prömiyerini yaptı. Norma ise 26 Aralık 1831'de La Scala'da sahnelendi. İlk gecesi soğuk geçti ve Bellini bir fiyaskodan söz etti, ancak ikinci akşam daha iyi gitti ve opera kısa sürede başarı kazandı. Her iki opera da bugün hâlâ büyük sahnelerde sahneleniyor ve bir Bellini programına en tanınmış aryalarını kazandırıyor.
Eve dönüşte karşılama
Mart 1832'de Bellini, yetkililerin ve hemşehrilerinin kendisini resmî bir törenle karşıladığı Catania'ya döndü; ertesi akşam verilen konserde La sonnambula ve Il pirata'dan bölümler yer aldı. Konserin düzenlendiği Teatro Comunale'nin yerini, 1890'da açılan ve onun adını taşıyan Teatro Massimo Bellini aldı. Palermo'ya geçmeden önce yaklaşık bir ay kaldı.
Paris ve I puritani
Bellini daha sonra yurt dışına seyahat etti ve Londra ziyaretinin ardından I puritani'yi yazdı. Eser 1835'te Paris'teki Théâtre-Italien'de prömiyer yaptı ve büyük başarı kazandı. Fransa Kralı ona Légion d'honneur şövalyesi unvanı verdi, Napoli kralı ise bir nişanın haçını takdim etti. Bu, on yıldan az süren uluslararası bir kariyerin zirvesiydi.
Puteaux ve eve dönüş yolu
Bellini, 23 Eylül 1835'te Paris yakınlarındaki Puteaux'da 33 yaşında hayata veda etti. Père Lachaise'e defnedildi ve naaşının ülkesine getirilmesi için yapılan girişimler onlarca yıl sürdü. 1876'da naaşı Catania Katedrali'ne taşınarak orada yeniden defnedildi ve doğduğu yerdeki Museo Belliniano artık el yazmalarını muhafaza ediyor. Paris'teki süslü mezarı, artık boş olsa da hâlâ Rossini'nin mezarının yanında duruyor.
Geride bıraktıkları
Verdi, Bellini'nin engin melodilerini eşsiz diye övdü; Wagner müzikle metni nasıl birleştirdiğine hayran kaldı; Liszt ve Chopin de hayranları arasındaydı. Il pirata, La sonnambula, Norma ve I puritani dahil pek çok operası büyük opera evlerinde hâlâ sahneleniyor. Portresi bir zamanlar İtalyan 5.000 liret banknotunda yer aldı. İşte bu yüzden burada düzenlenen bir Bellini konseri yerel bir gelenek gibi hissettiriyor.
Kaynaklar