Ο συνθέτης
Βιντσέντσο Μπελίνι: από την Κατάνια στο Παρίσι
Η σύντομη ζωή του Μπελίνι σε εννέα σταθμούς: μια μουσική οικογένεια στην Κατάνια, μια υποτροφία στη Νάπολη, οι όπερες του Μιλάνου, μια υποδοχή στην πατρίδα και ένας πρόωρος θάνατος κοντά στο Παρίσι.
Κρατήστε θέσεις για τη συναυλία ↗Μια μουσική οικογένεια στην Κατάνια
Ο Βιντσέντσο Μπελίνι γεννήθηκε στην Κατάνια τον Νοέμβριο του 1801, ο μεγαλύτερος από επτά παιδιά. Ο παππούς και ο πατέρας του ήταν και οι δύο οργανίστες και δάσκαλοι, οπότε η μουσική ήταν η οικογενειακή τέχνη: ο παππούς του εργαζόταν ως οργανίστας και δάσκαλος στην Κατάνια από το 1767. Μετά το 1816 ο Μπελίνι έζησε με τον παππού του, ο οποίος του έδωσε τα πρώτα μαθήματα, και άρχισε να συνθέτει από μικρή ηλικία. Κάποιες ιστορίες για την παιδική του ιδιοφυΐα είναι πιθανώς θρύλοι, αλλά το σπιτικό και τα μαθήματα είναι καλά τεκμηριωμένα.
Μια υποτροφία από την πόλη του
Η οικογένεια δεν μπορούσε να τον στείλει στη Νάπολη, οπότε η πόλη ανέλαβε δράση. Τον Μάιο του 1819 οι άρχοντες της Κατάνιας συμφώνησαν ομόφωνα σε μια τετραετή χορηγία για τις σπουδές του στο Real Collegio di Musica στη Νάπολη, αφού ο νέος επικεφαλής της επαρχίας και η σύζυγός του τον ενθάρρυναν να υποβάλει αίτηση. Έφυγε από το σπίτι εκείνον τον Ιούλιο κρατώντας συστατικές επιστολές προς ισχυρούς ανθρώπους, και επρόκειτο να ζήσει στη Νάπολη για τα επόμενα οκτώ χρόνια.
Η Νάπολη και οι πρώτες όπερες
Στο ωδείο μελέτησε τους Ναπολιτάνους δασκάλους και τα ορχηστρικά έργα του Χάυντν και του Μότσαρτ, και γνώρισε τον Φραντσέσκο Φλορίμο, που έγινε φίλος για μια ζωή και ο πρώτος του βιογράφος. Η πρώτη του όπερα, Adelson e Salvini, γράφτηκε για το ωδείο και παρουσιάστηκε από ένα ανδρικό φοιτητικό καστ, και ήταν τόσο δημοφιλής που παιζόταν κάθε Κυριακή για ένα χρόνο. Η επόμενη, Bianca e Gernando, έφτασε στο Teatro di San Carlo στις 30 Μαΐου 1826 και γνώρισε επιτυχία.
Το Μιλάνο και ο Il pirata
Ο Μπελίνι πήγε τότε στο Μιλάνο για να γράψει για τη La Scala. Ο Il pirata, που παρουσιάστηκε εκεί για πρώτη φορά στις 27 Οκτωβρίου 1827, ήταν η τομή της καριέρας του: γέμισε το θέατρο δεκαπέντε φορές στη σεζόν του Μιλάνου, και μετά τις παραγωγές στη Βιέννη και τη Νάπολη το 1828 το όνομά του άρχισε να ταξιδεύει. Ήταν επίσης η πρώτη από τις συνεργασίες του με τον λιμπρετίστα Φελίτσε Ρομάνι, που έγινε ο βασικός δημιουργικός του συνεργάτης.
1831: δύο αριστουργήματα
Η La sonnambula έκανε πρεμιέρα στο Teatro Carcano του Μιλάνου στις 6 Μαρτίου 1831, με τη Τζουντίτα Πάστα ως Amina και τον Τζοβάνι Μπατίστα Ρουμπίνι ως Elvino. Η Norma ακολούθησε στη La Scala στις 26 Δεκεμβρίου 1831. Η πρώτη βραδιά ήταν χλιαρή, και ο Μπελίνι έγραψε για φιάσκο, αλλά η δεύτερη βραδιά πήγε καλύτερα και η όπερα σύντομα γνώρισε επιτυχία. Και οι δύο όπερες παίζονται ακόμη σε μεγάλα θέατρα, και και οι δύο χαρίζουν σε ένα πρόγραμμα Μπελίνι τις πιο γνωστές άριες του.
Μια υποδοχή στην πατρίδα
Τον Μάρτιο του 1832 ο Μπελίνι επέστρεψε στην Κατάνια, όπου οι αρχές και οι πολίτες του επιφύλαξαν πολιτική υποδοχή, και μια συναυλία το επόμενο βράδυ περιλάμβανε αποσπάσματα από τη La sonnambula και τον Il pirata. Το Teatro Comunale όπου πραγματοποιήθηκε έχει έκτοτε αντικατασταθεί από το Teatro Massimo Bellini, που άνοιξε το 1890 και φέρει το όνομά του. Έμεινε περίπου ένα μήνα πριν συνεχίσει για το Παλέρμο.
Το Παρίσι και οι I puritani
Ο Μπελίνι αργότερα ταξίδεψε στο εξωτερικό και έγραψε τους Πουριτανούς μετά από μια επίσκεψη στο Λονδίνο. Έκανε πρεμιέρα στο Théâtre-Italien στο Παρίσι το 1835 και γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Ο Βασιλιάς της Γαλλίας τον ονόμασε ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής, και ο βασιλιάς της Νάπολης του απένειμε τον σταυρό ενός τάγματος. Αυτό επισφράγισε μια διεθνή καριέρα που είχε διαρκέσει λιγότερο από δέκα χρόνια.
Πυτώ, και ο δρόμος για το σπίτι
Ο Μπελίνι πέθανε στο Πυτώ, κοντά στο Παρίσι, στις 23 Σεπτεμβρίου 1835, σε ηλικία 33 ετών. Ετάφη στο Κοιμητήριο Περ Λασέζ, και οι προσπάθειες να μεταφερθεί η σορός του στην πατρίδα του κράτησαν δεκαετίες. Το 1876 τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στον Καθεδρικό Ναό της Κατάνιας και ενταφιάστηκαν εκεί, ενώ το Museo Belliniano στον τόπο γέννησής του φιλοξενεί σήμερα τα χειρόγραφά του. Ο περίτεχνος τάφος του στο Παρίσι, πλέον κενός, στέκει ακόμη δίπλα σε αυτόν του Ροσίνι.
Τι άφησε πίσω του
Ο Βέρντι επαίνεσε τις εκτεταμένες μελωδίες του Μπελίνι ως ασύγκριτες, ο Βάγκνερ θαύμαζε τον τρόπο με τον οποίο ένωνε τη μουσική με τον λόγο, και ο Λιστ και ο Σοπέν ήταν επίσης θαυμαστές του. Πολλές από τις όπερές του, όπως οι «Il pirata», «La sonnambula», «Norma» και «I puritani», εξακολουθούν να παρουσιάζονται σε μεγάλες όπερες. Το πορτρέτο του κάποτε κοσμούσε το ιταλικό χαρτονόμισμα των 5.000 λιρών. Γι' αυτό μια συναυλία με τη μουσική του εδώ μοιάζει με τοπική παράδοση.
Πηγές